काठमाडौं । बेलुकाको खाना खाइसकेपछि फेरि बिस्कुट, चाउचाउ, मिठाई वा अन्य खानेकुरा खाने बानी छ ? यस्तो बानी र कलेजोसम्बन्धी रोगको जोखिमबीच सम्बन्ध रहेको नयाँ अध्ययनले देखाएको छ ।
अमेरिकाको ओरेगन हेल्थ एन्ड साइन्स युनिभर्सिटी (ओएचएसयू) को नेतृत्वमा गरिएको अध्ययनमा करिब दुई लाख मानिसको खानपान र स्वास्थ्यसम्बन्धी तथ्यांक विश्लेषण गरिएको थियो । अध्ययनको निष्कर्ष अक्टोबर ९, २०२६ मा Clinical Gastroenterology and Hepatologyनामक वैज्ञानिक जर्नलमा प्रकाशित भएको हो ।
अध्ययनमा सहभागी १ लाख ९९ हजार १५५ जनालाई समेटिएको थियो । उनीहरूको स्वास्थ्य अवस्थालाई मध्यकालमा १६ वर्षसम्म पछ्याउँदा ४ हजार ४९२ जनामा मेटाबोलिक डिसफंक्सनसँग सम्बन्धित कलेजोमा बोसो जम्ने रोग (एमएएसएलडी) र ३१५ जनामा कलेजो सिरोसिस देखिएको थियो ।
अनुसन्धानकर्ताहरूका अनुसार बेलुकाको खाना खाएपछि वा सुत्ने समय आसपास फेरि खाने बानी भएका मानिसमा यस्तो बानी नभएकाहरूको तुलनामा कलेजोमा बोसो जम्ने रोगको जोखिम ३६ प्रतिशत र सिरोसिसको जोखिम २८ प्रतिशत बढी देखियो । उमेर, शरीरको तौल, मधुमेह, शारीरिक गतिविधि, खानपान र मदिरा सेवनजस्ता पक्षलाई समेत विश्लेषणमा समायोजन गरिएको थियो ।
किन जोखिम बढ्न सक्छ?
मानव शरीरको आन्तरिक जैविक घडीले निद्रा, हर्मोन र पोषक तत्त्वको प्रशोधनलगायतका प्रक्रियालाई प्रभाव पार्छ । शरीरको जैविक घडीले आरामको संकेत दिइरहेको समयमा खाना खाँदा शरीरले पोषक तत्त्व प्रशोधन गर्ने प्रक्रियामा असर पर्न सक्ने अनुसन्धानकर्ताहरूको अनुमान छ ।
यद्यपि, अध्ययनले राति खाना खाएकै कारण कलेजोमा रोग लाग्छ भन्ने प्रमाणित गरेको छैन । यसले ढिलो समयमा खाने बानी र कलेजो रोगको जोखिमबीच सम्बन्ध देखाएको हो ।
कलेजोमा बोसो जम्नु किन चिन्ताको विषय हो?
कलेजोमा अत्यधिक बोसो जम्मा हुँदा सुरुमा कुनै स्पष्ट लक्षण नदेखिन सक्छ । तर केही व्यक्तिमा रोग बढ्दै गएमा कलेजोमा सूजन, दागयुक्त तन्तु निर्माण र अन्ततः सिरोसिसजस्ता गम्भीर समस्या विकास हुन सक्छन् । सिरोसिसले कलेजोको संरचना र कार्यक्षमतामा गम्भीर असर पार्न सक्छ ।
स्वस्थ रहन के गर्ने?
कलेजोको स्वास्थ्यका लागि सन्तुलित आहार, नियमित शारीरिक गतिविधि, स्वस्थ तौल कायम राख्ने र अत्यधिक चिनी सेवन कम गर्ने बानी महत्त्वपूर्ण छन् । राति खाना खाइसकेपछि अनावश्यक रूपमा बारम्बार खाने बानी छ भने त्यसलाई घटाउने र सुत्नुअघि केही समय खानेकुराबाट विश्राम लिने अभ्यास उपयोगी हुन सक्छ ।
तर सबै मानिसले एउटै समयमा खाना खानुपर्छ भन्ने निष्कर्ष यस अध्ययनले दिएको छैन । विशेषगरी रात्रिकालीन सिफ्टमा काम गर्ने वा मधुमेहलगायत स्वास्थ्य समस्या भएका व्यक्तिले आफ्नो अवस्था अनुसार भोजन तालिका मिलाउनुपर्छ ।
अध्ययनले देखाएको मुख्य सन्देश स्पष्ट छ—स्वास्थ्यका लागि के खाने र कति खाने भन्ने मात्र होइन, खाने समयले पनि भूमिका खेल्न सक्छ । तर राति कहिलेकाहीँ केही खाँदैमा कलेजोमा रोग लाग्छ भन्ने अर्थ लगाउनु गलत हुन्छ ।







0 कमेन्ट
पहिले लगइन वा दर्ता गर्नुहोस्
Administrator ले Registered-only comment mode सक्रिय गर्नुभएको छ।